8-uur-journaal

Gouwe Ouwe: Het Acht Uur Journaal

In onze nieuwsbrieven zetten we af en toe een gouwe ouwe in het zonnetje. Een tijdschrift, programma of mediumtype dat zich met succes staande heeft gehouden in het snel veranderende medialandschap. Want met alle innovaties die het medianieuws domineren, vergeten we wel eens de ‘pareltjes’ van vroeger. Hoe gaat het daar mee? Staan ze nog steeds zo sterk in de markt? Deze keer: het Acht Uuur Journaal.

Vroeger

Het is het oudste programma op de Nederlandse TV en nog steeds de autoriteit op het gebied van nieuwsvoorziening. De namen en gezichten veranderen, maar Eugènie Herlaar, Fred Emmer, Henny Stoel, Joop van Zijl, Harmen Siezen, Pia Dijkstra, Philip Freriks, Sacha de Boer en Annechien Steenhuizen en vele anderen brachten en brengen in het Acht Uur Journaal al zestig jaar toegankelijk en betrouwbaar nieuws. Voor een grote groep Nederlanders is de dagelijkse afspraak op NPO1 nog steeds de belangrijkste informatiebron voor de gebeurtenissen in de wereld.

Het, toen nog, NTS Journaal was in 1956 voor het eerst te zien op de enige Nederlandse zender, voor het kleine aantal mensen dat toen een TV-toestel in huis had staan. In eerste instantie bestond het programma uit een aantal gefilmde onderwerpen, begeleid door een voice-over; pas in 1961 kwam er een presentator in beeld. Het Journaal werd in die jaren voor een groot deel gevuld met buitenlands nieuws, voornamelijk omdat zelf (binnenlands) nieuws vergaren en brengen te duur was.

Concurrentie

De NOS had met het Acht Uur Journaal lange tijd het nieuwsmonopolie op de Nederlandse TV. De eerste mogelijkheden om op een ander moment het nieuws op TV te zien waren op hun eigen zenders met uitzendingen in de middag en in de late avond. Pas in 1989 kwam er echte concurrentie met de komst van de eerste op Nederland gerichte commerciële zender, RTL Véronique, het huidige RTL 4. Met name het RTL Nieuws om half acht trok veel kijkers weg bij de Publieke Omroep, ook omdat RTL heel slim hun dagelijkse soap Goede Tijden, Slechte Tijden recht tegenover het Journaal programmeerde en de kijker de mogelijkheid gaf om hun dagelijkse portie nieuws een half uur eerder te consumeren.

2016 en verder

Ondanks dat de nieuwsvoorziening in 2016 op geen enkele manier meer te vergelijken is met de situatie in de beginjaren, is het Journaal er in geslaagd haar positie als belangrijkste audiovisuele Nederlandse nieuwsbron te handhaven. In deze tijden van dalende (lineaire) kijkdichtheden blijft het aantal kijkers op NPO tussen acht uur en half negen constant en laat het marktaandeel zelfs een stijgende lijn zien.

8-uur-journaal-grafiek-1

Wat de Publieke Omroep wel zorgen zal baren is dat de kijkers van het Journaal snel ouder worden, meer dan driekwart van hen (76%) is ouder dan 50 jaar. Vijftien jaar geleden was dat nog 63%. Daarbij zal de verandering in bevolkingsopbouw en de vergrijzing een belangrijke rol spelen maar het is duidelijk dat jongeren onder 35 jaar in toenemende mate op andere manieren nieuws tot zich nemen.

Onze verwachting is dat het Acht Uur Journaal op korte termijn zijn sterke positie in het medialandschap zeker zal weten te handhaven. Kijken we verder vooruit zal het ook voor dit instituut een moeilijke klus worden om te overleven in een snel evoluerend medialandschap waar nieuws op elk moment en op elke plek geconsumeerd kan worden. Of het 75 jarig bestaan nog gevierd kan worden is dan ook een interessante vraag.

8-uur-journaal-grafiek-2

Posted on October 26, 2016 in Blog

Share the Story

Back to Top